اسم اعظم خداوند متعال کدام است  ؟

اسم اعظم بزرگترین و برترین اسم خداوند است که آثار و خواص آن بیش از سایر اسما و صفات اوست. بطوریکه همه اسما و صفات الله تعالی جزیی از اسم اعظم و متعلق به آن هستند.

رسول اکرم (ص) راجع به این اسم فرمودند که آسم اعظم اسمی است که اگر به آن دعا کرده شود، حتما اجابت میشود.

روایات متعددی راجع به اسم اعظم ذکر شده و محققین تحقیقات فراوانی در این زمینه انجام داده اند و به این نتیجه رسیدند که اسم اعظم اسمی است مشترک میان همه این روایات و جامع تمام آنهاست و اما چند روایت :

 

اسما بنت یزید روایت می کند که رسول الله (ص) فرمودند که اسم اعظم در این دو آیه آمده است :

و الهکم اله واحد لا اله الا هوالرحمن الرحیم         ***    الم الله لا اله الا هوالحی القیوم  

 

در روایت دیگر آمده که اسم اعظم در این آیه ذکر شده است :   و عنت الوجوه للحی القیوم

همچنین دعاها و اشارات زیر بر اسم اعظم دلالت می کنند:

«اللهم انی اسئلک بانی اشهد انک انت الله لا اله الا انت الاحد الصمد الذی لم یلد و لم یولد و لم یکن له کفوا احد » 

شخصی داشت این دعا را می خواند و رسول الله (ص) پس از شنیدن آن فرمودند: به خدا قسم که به اسم اعظم دعا کرد؛ اسمی که اگر به آن دعا کرده شود حتما اجابت می شود.3

 

و دعای :

«اللهم انی اسئلک بان لک الحمد لا اله الا انت الحنان المنان بدیع السموات والارض یا ذوالجلال والاکرام »

شخصی داشت این دعا را می خواند و رسول الله (ص) پس از شنیدن آن فرمودند: به خدا قسم که به اسم اعظم دعا کرد؛ اسمی که اگر به آن دعا کرده شود حتما اجابت می شود.4

« لا اله الا انت سبحانک انی کنت من الظلمین »5


از حضرت علی (رض) منقول است که اسم اعظم وصف ترکیبی «الحی القیوم» است و گروهی بر این قول گرایش دارند.


گروهی دیگر نقل کردند که اسم اعظم «ذوالجلال ولاکرام» است.


طبق قولی مشهورتر اسم اعظم لفظ جلاله ی  « الله » است.

لفظ «اله» که در بسیاری از آیات آمده است، شکل اصلی آن است. ازجمله آیه « و الهکم اله واحد لا اله الا هوالرحمن الرحیم»

ضمایر هو  و انت نیز قائم مقام  لفظ « الله »  و مانند آن اسم اعظم هستند.

مولانا عبدالرحمن جامی رح در این خصوص گفته که اسم جلاله ی  الله   تفکیک دارد و ضمایر هو ، ها ، هی ، ای و ا همگی اسمای اعظم و تعبیراتی از  الله  هستند.

امام رازی رح بحث کرده که لفظ  هو  از اسمای الهی بعد از لفظ   الله   از همه اخص است و چون تعبیری از  الله   است، مانند آن واحد است.6

 به همین سبب، بسا اوقات درویشانی که به سبب صفای باطن جذب می شوند، بی اختیار  ها  و هو  می کنند یا به کثرت و پی در پی  با آواز بلند  الله  الله  می گویند. که این ها همه اثر تجلی اسم اعظم بر قلب و روح درویش سالک است.

اغلب محققان و عرفا از جمله امام ابوحنیفه (رح) بر این نظرند که مبتنی بر نظر اکثر صحابه (رض عنهما) می باشد.

 

 

 

 

1- به روایت ابو امامه رض به این توضیح که رسول الله (ص) فرمودند : اسم اعظم در سه سوره آمده است؛ بقره ، آل عمران و طه   -   سنن ابن ماجه ابواب الدعاء / باب اسم اعظم. + طبرانی + ابن ابی دنیا + ابن مردویه + هروی + بیهقی .

2-

3- همان منابع + صحیح ابن حبان + سنن نسائی

4- سنن ابو داوود – صحیح ابن حبان

5- الدر المنثور 4/334

6- تفسیر کبیر 4پ198 الی 199